Geen winterslaap maar winterwakker in Voedselbos Vlaardingen

In Voedselbos Vlaardingen gonsde het van de activiteiten afgelopen winter. Ook al was het weer niet altijd even mooi, we waren elke vrijdag te vinden in het bos, en hebben goed en leuk werk verricht. 

Januari: heggenvlechten

In januari kregen we een workshop heggenvlechten van Lex Roeleveld van Stichting Heg en Landschap. We hebben onze inheemse haag en het wilgenhekwerk gevlochten tot een nieuwe vlechtheg. Dat leverde niet alleen een leuke en leerzame dag met de vrijwilligers op, maar ook een bijzondere heg, waardoor je vanaf het openbare deel veel beter ons voedselbos in kijkt. Deze workshop hebben we kunnen volgen dankzij een voucher van de Groene Motor en de donatie van Exclusiva van 2022. 

Wil je meer weten over heggenvlechten? Kijk dan eens op www.immaterieelerfgoed.nl

Februari: bezoek van Exclusiva en Stroomopwaarts

Het bedrijf Exclusiva kwam een donatie aanbieden aan Stichting Voedselbos Vlaardingen. Dit bedrijf levert schoonmaakproducten aan Stroomopwaarts, en vanuit deze samenwerking sponsoren ze Voedselbos Vlaardingen, als goed doel in de regio (zie ook "Het jaar is goed begonnen" We trakteerden onze gasten van Exclusiva en Stroomopwaarts op voedselboskoekjes bij de koffie, en Jeroen Hooijmeijer (initiatiefnemer en voorzitter) gaf een korte rondleiding langs de nieuwe vlechtheg. 

Februari/ maart: de beplanting in kaart met gps

Op twee vrijdagen in februari en maart gingen we met gps-meters het voedselbos door, langs alle eetbare bomen en struiken. Sommige bomen en struiken hadden hun aluminium label inmiddels verloren, maar gelukkig was Jeroen van de partij die ons kon vertellen welke soort het betrof. We weten als vrijwilligersgroep nu zelf al veel beter welke boom of struik waar staat, en binnenkort hebben we ook plattegronden waarop we dit kunnen terugzoeken. Ook hebben we leuke educatieve plattegronden laten maken voor de voedselboslessen voor basisschoolkinderen. 

Dit project is mede mogelijk gemaakt door een donatie van het Fonds Schiedam Vlaardingen en de donatie van Exclusiva van 2022. 

Maart: houtsnipperpaden maken en bramen steken met NL Doet

Voor NL Doet hadden we gepland om de struiklaag uit te breiden, en daarnaast houtsnipperpaden te maken en bramen te steken. Helaas had het in de periode daarvoor zo veel geregend, dat we het struiken planten hebben moeten uitstellen. We zouden daardoor de bodem te veel dicht getrapt hebben. En dat terwijl we juist al jaren zo goed voor de bodem hebben gezorgd in Voedselbos Vlaardingen. Ondanks de regen was het een geslaagde dag; de deelnemers hadden er zin in en hebben stevig doorgewerkt. We besloten de activiteit met een lekkere lunch door onze eigen vrijwilligers gemaakt, met soep van Mirjam en quiche van Stina. 

Deze activiteit is mede mogelijk gemaakt door een donatie van het Oranjefonds, houtsnippers van Stroomopwaarts, een voucher van de Groene Motor en de donatie van Exclusiva van 2022. 

Kom je helpen struiken planten en paden verbeteren?

Op 10 maart a.s. organiseert Voedselbos Vlaardingen weer een NL Doet-activiteit. We hebben dit jaar verschillende activiteiten: we gaan nieuwe (eetbare) struiken planten én de paden verbeteren. Meld je aan via de website van NL Doet!

De struiklaag aanvullen

Voedselbos Vlaardingen bestaat al sinds 2015, en levert al flink veel oogst op. Afgelopen seizoen plukten we vooral veel aalbessen, appels, kweeperen en mispels. Er is echter nog ruimte in het bos voor nieuwe struiken, zodat we straks nog meer lekkers kunnen oogsten. Zo gaan we nieuwe honingbes-cultivars planten, die grotere bessen geven dan we tot nu toe plukten. En witte aalbessen, omdat we benieuwd zijn naar de smaak, maar ook omdat we graag willen ervaren of de vogels die inderdaad laten hangen. Gelukkig verhongeren die in Voedselbos Vlaardingen zeker niet; er is nog veel meer te snoepen voor mens en dier. Wil je weten wat we nog meer gaan aanplanten? Kom dan gezellig helpen op 10 maart!

Paden verbeteren met knuppels en houtsnippers

Voedselbos Vlaardingen ligt op kleigrond. En hoewel de afwatering goed is, worden de paden in regenachtige perioden wel wat drassig. Daarom leggen we knuppelpaden aan, een houten pad dat traditioneel bijvoorbeeld in veengebieden werd aangelegd. Tijdens NL Doet gaan we op verschillende plekken nieuwe knuppels leggen, en ook rijden we houtsnippers uit over de paden. We hebben namelijk gemerkt dat knuppelpaden bij winterse temperaturen erg glad kunnen zijn. We hebben niet alleen een berg houtsnippers, maar ook een voorraad knuppels klaarliggen. Wil je ook graag zelf knuppels zagen? Dat kan! Laat het weten in je reactie op de bevestiging; dan houden we daar rekening mee.

 

Extra vrijwilligers kwamen helpen tijdens NLdoet

Vandaag, op 9 maart, was de landelijke NLdoet-actie. En wij deden ook mee. Dat betekende dat we deze vrijdag niet alleen met de reguliere groep vrijwilligers aan het werk gingen, maar er kwamen extra handen bij.
We hadden een mooie klus aangemeld: het aanleggen van een kruidentuin naast de kas. Er is onder andere marjolein, venkel en salie aangeplant. In de schaduwrand van het bos zijn ook hosta's en struisvarens neergezet. En bovendien lag er ook een hele grote berg houtsnippers bij de ingang aan de spoorzijde te wachten tot die verspreid werd over de paden. Genoeg te doen dus.

Maar zoals iedere vrijdag, werd er eerst een observatieronde gelopen die voor de nieuwe mensen meteen een rondleiding was. Er waren 9 mensen op onze klus afgekomen. En bij deze worden zij nog eens hartelijk bedankt.

Én: er werd deze keer speciaal voor de gelegenheid een lunch klaargemaakt. Er was brandnetelsoep en omelet met kastanjechampignons. Smullen dus.

Hieronder de foto's.

Wil je ook eens komen kijken? Je bent van harte welkom. Eind maart is de eerste rondleiding van dit jaar. Meer info: kijk hier.

Maaien of niet maaien, dat is de vraag

Ingang bij de zuidbuurt op 26 mei 2017

Als je al eens bent komen kijken in het voedselbos, dan heb je gezien dat planten zoals de brandnetel, zuring, smeerwortel en distel inmiddels manshoog staan. En daar krijgen we soms ook vragen over. Want, verdringen die 'onkruiden' de andere planten nou niet?

Ons antwoord is in essentie 'nee'. Met hier en daar een nuance.
De meeste houtachtige gewassen, zoals fruitbomen, struiken en natuurlijk ook de notenbomen, hebben geen last van de concurrentie van de kruidlaag. Sterker nog, de planten die nu actief zijn in onze kruidlaag hebben meerdere functies die ook voordelig zijn voor planten in een andere laag van het bos.

Voedingsstoffenpomp
Zuring en smeerwortel bijvoorbeeld zijn planten met diepe wortels. Die halen hun voedingsstoffen uit diepere grondlagen, slaan dat op in hun blad. En in de winter gaat dat blad dood. Dat blad valt op de grond en daardoor komen de voedingsstoffen in hogere lagen van de bodem weer beschikbaar voor andere planten. Daardoor werken ze als een soort voedingsstoffenpomp.

Verbetering van de grond
Daarnaast doen de wortels van deze planten ook simpelweg aan grondbewerking. Die wortels breken de kleigrond in stukken en prikken daar eigenlijk allemaal gaatjes in waardoor water en lucht veel beter beschikbaar komt in die grond. En daar profiteren andere planten weer van.

Beschutting en luwte
Een andere functie van deze kruidlaag is ook dat het juist beschutting biedt voor houtige plantensoorten. Die zijn zolang ze nog klein zijn, nog niet zo stevig en kunnen best wat luwte gebruiken.

Insectenleven bevorderen
En dan hebben we het nog niet gehad over het insectenleven dat de kruidlaag mogelijk maakt. We hebben immers bijen en roofinsecten nodig voor bestuiving en plaagbestrijding. Die insecten trek je veel meer met distels, smeerwortel en schermbloemigen zoals de europese berenklauw. Niet met pas gemaaid gras.

Even inzoomen en je ziet een rupsenfamilie tussen de brandnetels

Bijen vliegen graag op allerlei soorten distels.

Schermbloemigen trekken veel verschillende soorten insecten

En toch is het antwoord op de gestelde vraag ook een beetje 'ja'. Er zijn een paar planten die je beter niet tussen de hoge kruidlaag kunt zetten, is onze ervaring inmiddels.

Stikstofbinders
Er is namelijk een categorie planten die stikstof binden. Alle planten hebben stikstof nodig om te kunnen groeien. En stikstof zit ruim voorradig in de lucht. Echter kunnen niet alle planten dat zelf uit de lucht halen. Een paar wel. Bijvoorbeeld de zwarte els, de duindoorn, de siberische erwtenstruik en allerlei klaversoorten. Als een bodem heel arm aan stikstof is, zul je dit soort planten als eerste tegenkomen. Zij zorgen ervoor dat stikstof in de bodem terecht komt. En daarna pas kunnen andere planten zich ook vestigen.
Maar het zijn juist deze stikstofbindende planten die het tussen de kruidlaag van zuring, smeerwortel en distel moeilijk hebben. Op de plekken waar zij van nature groeien, hoeven zij niet te concurreren om zonlicht, omdat ze het voordeel van het zelf kunnen binden van stikstof hebben. Wij zijn er inmiddels achter dat we de duindoorn en de siberische erwtenstruik beter 'vrij kunnen zetten'. Dus ja, rondom deze planten wordt er zo nu en dan gemaaid.

Zijn er dan nog andere redenen om te maaien? Jazeker. We organiseren op 18 juni een gezellige dag in het voedselbos in het kader van de Midden-Delflanddag. En tijdens die dag is het wel prettig als de paden begaanbaar en een beetje breed zijn. De kraam met informatie en de tafels waarop het voedsel geserveerd wordt, moeten ook ergens staan. Die kun je niet tussen anderhalve meter brandnetel neerzetten. Dan komt er niemand.
We zorgen dus dat het op de plekken waar dat nodig is, gewoon netjes gemaaid is. Voel je welkom!

Meer informatie over de Midden-Delflanddag in het voedselbos vind je hier

De ingang bij de zuidbuurt, maar nu inmiddels gemaaid.

Gemaaide en begaanbare paden

En hier rechts komt de informatiekraam te staan.

Blotevoetenpad was een succes

Afgelopen zaterdag was het Lentefeest bij Boerderij Nooitgedacht, één van onze overburen aan de Zuidbuurt. Kinderen konden daar een strippenkaart kopen om allerlei leuke activiteiten te doen. Wij haakten aan met een blotevoetenpad. Voor jong én oud.

Het weer zat mee. En de dag werd druk bezocht. Hieronder een kort fotoverslag.

Ook aan de inwendige mens werd gedacht. Er waren pannenkoekjes (met en zonder brandnetel), brandnetelsoep en meidoornbloesemlimonade.

Kom je ook een keer kijken? Iedere vrijdag is het hele voedselbos open tijdens de vrijwilligerswerkdagen. Ongeveer tussen 9.30 en 16.00 uur.

En tijdens de Middendelflanddag hebben we weer een bijzondere activiteit.

Blotevoetenpad op zaterdag 21 mei

Heb je ooit wel eens op blote voeten gelopen door de natuur? Nee? Kom dan op 21 mei naar het voedselbos en voed je voeten met 100% natuurlijke prikkels. Op die dag maken we voor de gelegenheid een blotevoetenpad in het voedselbos.

Iedereen die wel eens een strandwandeling maakt op blote voeten, op zand en soms over schelpen, weet hoe het voelt. Hoe zou het zijn om ook eens blootsvoets het bos in te gaan of een weiland? Wandelen op blote voeten kan je overal proberen, maar lang niet alle wandelroutes zijn even geschikt. Om het de beginnende 'barefoot' lopers gemakkelijk te maken, worden er steeds meer speciale blotevoetenpaden aangelegd, door heel Nederland en ook in België. En daar doen wij voor éen keer ook aan mee!

Wat is een blotevoetenpad?
Op een blotevoetenpad loop je een korte wandelroute, een parcours, over verschillende soorten ondergrond: van zacht gras en fijn zand tot schelpen, grind en grote keien, van houtsnippers tot houtstronken en dikke takken. Voor kinderen zijn vooral de paden met -bijvoorbeeld- modderplassen heel leuk. Hoe ons blotevoetenpad er precies uit komt te zien, is nog even een verrassing. (Ook voor ons ;-) )
Het is een ideale activiteit voor dagen met lekker weer, als de temperatuur aangenaam is. Lopen op blote voeten is heerlijk, bevrijdend, een gezonde en speelse manier van natuurbeleving! Leuk voor kleine en grote kinderen!

Wanneer?
Je kunt op zaterdag 21 mei bij ons terecht van 11.00 tot 16. 00 uur, en het maakt niet echt uit hoe laat je komt. Het is leuk om dit met vrienden of familie te doen. Het is wel aan te raden om zelf een handdoekje mee te nemen. Kom je ook?

Tijdens deze dag kan er tevens geproefd worden van hapjes uit het voedselbos. We sluiten met deze activiteiten aan bij de Lentemarkt die door onze overburen van Boerderij Nooitgedacht georganiseerd wordt. Zo kunt u er een leuk dagje uit van maken.


(bron afbeelding)

Toegangspoort aan spoorzijde is geplaatst

In november zag de toegang aan de spoorzijde van het voedselbos er nog zo uit:

En als we er even niet waren, dan stond er een tijdelijk hek in om het semi-openbare deel van het bos af te sluiten. We hebben half november namelijk ontzettend veel aanplant neergezet en daar zijn we zuinig op.

In december heeft er tijdelijk een geul gelegen. Niet echt handig, dat geven we toe.

Het was ook eigenlijk de bedoeling dat er toen al een mooie toegangspoort was neergezet. Door omstandigheden lukte dat toen niet. Maar afgelopen vrijdag werd hij dan toch neergezet. Het is nog niet helemaal af. Want het hek moet nog afgesteld worden. En het pad moet weer worden 'gerepareerd'. Maar een glimp van het resultaat zie je hieronder:

De onderkant moet dus nog worden ingegraven. En het gevlochten hekwerk van wilgentenen moet op de één of andere manier nog worden aangesloten. Maar het resultaat mag er nu al wezen. Mooi (hek)werk, toch?

Iedere vrijdag staat het hek overigens open. Wees welkom!

Aankondiging wandelweekend 26 en 27 september 2015

Het netwerk Hof van Delfland organiseert in het weekend van 26 en 27 september een wandelweekend in het gebied van Delfland. Het is de feestelijke aftrap van de opening van het nieuwe wandelroutenetwerk dat 900 km aan wandelroutes in het gebied herbergt.

Voedselbos Vlaardingen sluit zich graag aan bij dit initiatief en heet u van harte welkom op 26 september om een wandeling te komen maken langs (en door) ons bos. De beheerder Jeroen (waarschijnlijk bijgestaan door enkele vrijwilligers) zal tussen 9.00 uur en 16.00 uur aanwezig zijn om wandelaars te woord te staan.
Op zondagmiddag is er tussen 13.30 en 16.30 uur een verhalenverteller aanwezig om het voedselbos op te luisteren met mooie verhalen. Wees welkom.

Er zijn tijdens het wandelweekend nog veel meer leuke dingen te doen in de regio. Meer informatie daarover vind je via www.heerlijkbuiten.nl/wandelweekend.

RFGN: na de opening, het vervolg

Dit is een herplaatsing van een bericht van Paul de Graaf op www.rfgn.nl.

Met de officiële opening van het Voedselbos Vlaardingen zaterdag 20 juni j.l. is fase 1 van de aanleg van dit ‘grootste randstedelijke voedselbos’ afgesloten. Dit voorjaar vanaf januari zijn de condities gecreëerd voor het voedselbos om zich te ontwikkelen: er zijn hoogteverschillen gemaakt met drogere terpen en een waterpartij (in een gesloten grondbalans),  de houtwal is gesnoeid, groenbemester is ingezaaid en de eerste bomen en struiken zijn gepland. Een aantal grote bomen zijn in overleg met de bomenstichting gekapt om te voorkomen dat ze het voedselbos vallen in de komende jaren. De bomen zijn afgetopt op 6 meter zodat ze de komende jaren als habitat kunnen dienen voor allerlei dieren. De afgezaagde stammen en grote takken zijn geënt met paddenstoelenbroed (shii take en populierenleemhoed) en met wat geluk zal de eerste oogst hiervan al beschikbaar zijn in het najaar.

De eerste bomen die zijn geplant (op Boomfeestdag) zijn walnoten, zij zullen de komende jaren uitgroeien tot de hoge-kruinlaag van het voedselbos, aangevuld met nog te planten tamme kastanjes in de zuidoosthoek van het terrein. Daarnaast hebben we een aantal eetbare hagen en wilgenvlechtwerken aangeplant die samen met de uitgegraven waterpartij het openbare en het semi-openbare gedeelte van elkaar scheiden.

Het voedselbos is altijd toegankelijk. In het openbare deel kan altijd gewandeld worden. Het semi-openbare deel kun je alleen in op de dagen dat er iemand van het Voedselbos aanwezig is, maar is door zichtlijnen wel altijd visueel toegankelijk. Zo vinden we een balans tussen ecologisch, productief en recreatief beheer.

De  volgende fase is de aanplant van kleinere bomen, struiken en de eerste vaste planten in het najaar. De details van het beplantingsontwerp zijn we nu aan het uitwerken. Naarmate de hoge en lage kruinlaag en de struiken groter worden zullen de kruidlaag en de bodembedekkers worden aangeplant. Voorlopig mogen de pioniersplanten die bekend staan als onkruid (zoals distels en brandnetel) voor ons de bodem bewerken samen met de bodemverbeteraars die we hebben gezaaid. Zo zal het voedselbos stap voor stap groeien. Ondertussen willen we zoveel mogelijk leren van deze pilot. Hoe gaat de biodiversiteit zich ontwikkelen in het voedselbos? Hiervoor hebben we een biodiversiteitsmeting laten doen. Welke bomen, struiken en planten gaan het goed doen? En hoe kunnen we uit het voedselbos inkomsten genereren die de kosten van onderhoud kunnen dekken? Zo willen we de basis leggen voor een nieuwe vorm van beheer van stadsrandgebieden en een nieuw beroep: voedselboswachter.

Het is deze inzet die het voor het Recreatieschap Midden-Delfland en Provincie Zuid-Holland interessant maakt ons de ruimte te bieden en te steunen. Zij zijn op zoek naar een nieuwe rolverdeling tussen burgers, ondernemers en overheid en naar innovatieve benaderingen van beheer van de groene ruimte en ons initiatief in Vlaardingen past hier naadloos in. De hoop is dat het Voedselbos een kraamkamer zal vormen voor ideeën die ook op grotere schaal kunnen worden toegepast.

Wordt vervolgd.

En de vrijdag was ook goed

In het vorige berichtje deed ik verslag van de workshop 'levend bouwen met wilgentenen' die afgelopen zaterdag plaatsvond. Maar op de vrijdag werd er onder een waterig zonnetje door een groep vrijwilligers ook flink veel werk verzet.

Inmiddels zijn de houtsnipperpaden bijna allemaal klaar. Dampende houtsnipperbergen zijn in kruiwagens geladen en verdeeld over het terrein. Die bergen houtsnippers zijn van binnen best warm. Het werd tijd dat ze verdeeld werden over de paden.

En het grootste deel van de composthoop die bij de ingang aan de zuidbuurt lag, is ook weggereden naar de terpen. Bovendien zijn we gestaag doorgegaan met de aanplant van nieuwe struiken.

Er was genoeg te doen, en er is heel veel gedaan. Jong en oud hielp mee. 

Even lunchen. Een foto met Huib, maar zonder mij en Frans.

En één met mij en Frans, maar zonder Huib.

En soms maakten we tussendoor uiteraard tijd voor een educatief momentje.

Wist je dat 40% van het leven in een bos in dood hout zit. Zie hier een voorbeeld van een natuurlijk insectenhotel.

Wormen zijn goed voor de bodem. Daar moet je er heel veel van hebben. Dat zit bij ons wel goed.

Lijkt het je leuk om ook een keer te komen helpen? Kom dan aanstaande vrijdag naar het voedselbos. Tussen 9.00 uur en 10.00 uur beginnen we. Je mag ook eerst gewoon komen kijken. Maar ik kan je verzekeren dat het meehelpen aanstekelijk werkt. De klussen die gedaan moeten worden variëren. We gaan nieuwe struiken planten; we gaan berenklauwen bestrijden; we gaan compost uitrijden en verdelen over de terpen; en waarschijnlijk nog een laatste stukje pad aanleggen. Kaplaarzen aangeraden. Tot vrijdag?

(Het blijven jongens, hè...)