Welkom

Welkom op de website van het Voedselbos Vlaardingen. Met duurzame uitgangspunten realiseren we aan de rand van de stad het grootste openbaar toegankelijke voedselbos in omgeving Rotterdam. Op deze website doen we verslag van de ontwikkelingen. Abonneer je via email, neem contact op met één van de betrokkenen of kom een keer kijken in het bos zelf. Dat kan bijvoorbeeld op de vrijwilligerswerkdagen op vrijdag tussen 9.30 uur en 16.00 uur. Of meld je aan voor een rondleiding.

zaterdag 19 september 2020

Morgen oogstfeest! Kom naar een rondleiding...

Alle voorbereidingen zijn getroffen. De kramen voor de markt zijn geregeld. De pijlen voor de looproutes liggen klaar. En we hebben een bos vol vrijwilligers bereid gevonden om er een heel gezellige dag van te maken en alles in goede banen te leiden. Wij zijn er klaar voor.

Iedere laatste zondag van de maand houden we reguliere rondleidingen. Die rondleidingen zijn eigenlijk altijd helemaal volgeboekt. En vaak moeten we mensen bij aanmelding voor een rondleiding al doorverwijzen naar de rondleiding van de volgende maand. En daarom is het oogstfeest van morgen ook goed nieuws.

Gedurende de hele dag (tussen 11.00 en 16.00 uur) worden er namelijk rondleidingen gegeven door het voedselbos. Een uitgelezen kans om in een klein groepje met een rondleider door het voedselbos te lopen. En je ogen uit te kijken. We vertellen over opbouw van de zeven lagen. We vertellen over het scala aan eetbare (wilde) planten. We vertellen over de unieke samenwerking die plaatsvindt tussen de vrijwilligers in ons voedselbos. Een voedselbos creëert diversiteit en veerkracht.

Je hoeft je voor deze rondleidingen niet aan te melden. En er zijn ook geen van te voren vastgestelde starttijden. Je kunt ter plekke gewoon aangeven dat je een rondleiding wilt. Als dat geen reden is om morgen langs te komen...


We hebben morgen een heel programma. Een overzicht vind je via deze link. De workshops liepen eerder al vol, maar voor de last-minute aanmelders is er goed nieuws. Want door enkele afzeggingen zijn er nog weer plekjes vrijgekomen bij de workshops. Het zijn bijzondere tijden. Ook voor organiseren van een Oogstfeest. Meer informatie over de workshops vind je hier.

Helaas moeten we in tegenstelling tot eerdere berichten, melden dat de muzikante Mary Ann Nieuwstad niet aanwezig kan zijn. 

Maar we hebben wel een oogstmarkt, met allerlei bijzondere voedselbos- en lokale producten. Voedselbos Benthuizen, Ziedewij, onze eigen imkers en Hoeve Avondrust zijn op deze markt in ieder geval van de partij. Dus als je bijzondere producten zoekt, ben je morgen bij ons aan het goede adres. De markt vindt plaats op het veldje bij de Van Boendaleweg. Het is wel belangrijk om te weten dat er niet gepind kan worden. Neem dus contant geld mee als je iets wilt kopen op de markt.

---

We organiseren dit oogstfeest met in achtneming van de maatregelen om de verspreiding van Corona tegen te gaan. De markt is ruim opgezet, we hebben looproutes en er zijn handpompjes om handen te ontsmetten. De workshop worden gegeven in groepjes van maximaal zes personen. We rekenen erop dat bezoekers zich houden aan de anderhalve meter maatregel, en elkaar zoveel mogelijk de ruimte geven. We vragen ook om bij klachten niet te komen.








woensdag 16 september 2020

Mary Ann Nieuwstad komt het voedselbos muzikaal omarmen


* Update 19-9-20: Helaas is onze muzikante morgen niet aanwezig. Zij wacht op de uitslag van een test voordat ze zich weer onder de mensen gaat begeven. We hopen natuurlijk dat de uitslag negatief is. En dat er een andere gelegenheid komt waarop ze ons voedselbos muzikaal komt omarmen.

--

Origineel bericht:
Wat we over het oogstfeest van komende zondag nog niet verteld hebben, is dat er ook muziek en zang aanwezig is. Daarvoor komt Mary Ann Nieuwstad langs. Zij zal tot ongeveer twee uur liedjes komen zingen met haar gitaar.

Ze speelt zoals ze het zelf zegt: vooral hippiemuziek uit de jaren 60/70. Maar ze zingt ook kinderliedjes en heeft wat eigen nummers geschreven. Het kan dus nog alle kanten uit. We zullen zien. Wij houden wel van een beetje diversiteit.
Die kinderliedjes voert ze trouwens regelmatig op voor haar trouwste fanclub. Ze heeft namelijk ook een baan bij een kinderdagverblijf, en daar zet ze regelmatig de boel op muzikale stelten.
Nou, dat kan het voedselbos tijdens het oogstfeest ook wel gebruiken. Ze komt het voedselbos muzikaal omarmen, en misschien zingen de bomen wel een beetje mee...

Het volledige programma van het oogstfeest vind je hier.
Als je nog mee wilt doen met de workshops, adviseren we snel in te schrijven. Want ze lopen zo langzamerhand vol.

Tot zondag!


zondag 13 september 2020

Schrijf je in voor de workshops op 20 september

Je weet het natuurlijk al! Op zondag 20 september houden we een oogstfeest in het voedselbos. Eigenlijk een soort Open Dag dus. Er is een kleine oogstmarkt. Er worden rondleidingen gegeven. En je kunt je inschrijven voor een aantal aan te bevelen workshops. Hieronder zoomen we daar nog even op in.

Het volledige programma vind je trouwens hier. We zijn die dag open tussen 11.00 uur en 16.00 uur. 

Workshop educatie in het voedselbos

We hebben twee workshops. Een workshop is speciaal gericht op mensen die zich richten op educatieve activiteiten in een voedselbos. Interessant voor leraren, pedagogisch medewerkers en natuurdocenten die van plan zijn om met hun groep lessen te komen volgen in het voedselbos. Of als je in je eigen voedselbos educatieve activiteiten wil ondernemen.

Tijdens de workshop kun je ervaren wat kinderen gedurende de lessen in het voedselbos ontdekken en leren. We geven je een inkijkje in het lesprogramma en een stuk beleving van de lessen zelf; hoe zijn de lessen opgebouwd, wat vinden wij belangrijk, wat is de ervaring tot nu toe. Ook horen wij graag wat jullie zelf doen op het gebied van natuureducatie.

Deze workshop wordt gegeven tussen 13.00 en 13.45 uur. De workshop wordt verzorgd door Janneke van Ruijven en Mirjam Hooijmeijer, beiden actief in natuureducatie en -beleving en in het voedselbos educatieteam.


Kookworkshop Rozenbottel-hazelnoot voedselbosbollen bakken

Onder bevlogen leiding van Sander Dikstra en Trudy Rijkuiter ga je aan de slag met het bereiden van een bijzondere oliebol met rozenbottels en hazelnoten. Het recept van de bollen is afkomstig uit het kookboek “Kruidenprikkels” van herborist, chefkok en wildpluk expert Dave Zwaartman.

Deze workshop wordt twee keer gegeven. Er is een ronde tussen 12.00-12.45 uur en een ronde tussen 14.00-14.45 uur. Deze workshop kost € 5,-. Graag op 20 september ter plekke, contant en gepast afrekenen bij de infokraam van Voedselbos Vlaardingen. 


Vooraf opgeven verplicht

In verband met de coranamaatregelen werken we met een beperkt aantal deelnemers en moet je je van te voren opgeven voor de workshop. Dit doe je door een mail te sturen naar info@voedselbosvlaardingen.nl onder vermelding van de workshop (en de tijd), je naam en je telefoonnummer. De eerste aanmeldingen zijn al binnen. Wees er snel bij, want vol=vol.

Tot op ons oogstfeest!


woensdag 9 september 2020

Programma oogstfeest van 20 september bekend

Ja, het is al bijna zover! Op 20 september houden we in Voedselbos Vlaardingen ons oogstfeest. En je bent van harte welkom om een kijkje te komen nemen. Hou je vast, want hieronder staat het hele programma. We beginnen om 11.00 uur en zullen rond 16.00 uur afsluiten. Zien we je dan?


Graag je aandacht voor..

Uiteraard houden wij ook rekening met de geldende regels. Tijdens het Oogstfeest hanteren we eenrichtingsverkeer. Ook hebben we alle activiteiten zoveel mogelijk verspreid over het voedselbos zodat iedereen zich goed kan verspreiden over het terrein. 

Bij de workshops zijn een beperkt aantal deelnemers mogelijk.

---

Kleine, fijne Oogstmarkt

De opbrengsten van het voedselbos zien we met het jaar stijgen. Bij onze verkoopkraam zijn daarom weer producten uit eigen bos te koop. Uiteraard zijn onze imkers ook weer van de partij met verkoop van voedselbos-honing. 

Ook andere voedselbossen sluiten aan bij de oogstmarkt. Marly Bonten, betrokken bij de ontwikkeling van een groot voedselbos op Natuurgoed Ziedewij in Barendrecht biedt haar bijzondere producten aan en ook Liesbeth van Bemmel, van voedselbos Benthuizen, staat op de markt. Lokale jams, chutneys en andere lekkernijen zijn te vinden op de markt bij de kraam van Hoeve Avondrust. Deze streekwinkel ligt verder op in de Zuidbuurt en naast eigen producten kun je hier ook producten van andere boeren uit de regio kopen, o.a. via Rechtstreex van de Boer.


Gerechten uit de boskeuken

Proef het voedselbos in onze boskeuken! Ter plekke worden in onze robuuste boskeuken weer gerechten klaargemaakt (of opgewarmd). Er zullen verschillende gerechtjes zijn en voor € 5,- kun je er twee 2 uitkiezen.


Spontane rondleidingen

Als er voldoende animo is zullen onze rondleiders je meenemen op een tocht door het voedselbos. Deze duurt ongeveer een uur. De groepen zullen niet groter zijn dan maximaal 6 deelnemers om voldoende afstand te kunnen houden. Na afloop is een donatie voor het voedselbos natuurlijk altijd welkom!


Kookworkshop: Rozenbottel-hazelnoot voedselbosbollen bakken

Wil je ervaren welke bijzondere gerechten er met ingrediënten uit een voedselbos gemaakt kunnen worden? Geef je dan op voor deze exclusieve workshop!

Onder bevlogen leiding van Sander Dikstra en Trudy Rijkuiter ga je aan de slag met het bereiden van een bijzondere oliebol met rozenbottels en hazelnoten. Het recept van de bollen is afkomstig uit het kookboek “Kruidenprikkels” van herborist, chefkok en wildpluk expert Dave Zwaartman.

Er worden twee workshops verzorgd en er kunnen maximaal 6 deelnemers per workshop meedoen. Je dient vooraf aan te melden, wees er dus snel bij!

Deelnamekosten: € 5,00 per persoon (een extra donatie is natuurlijk altijd welkom!)

De eerste workshop is van 12.00-12.45 uur en de tweede van 14.00-14.45 uur 

Geef bij het aanmelden, via info@voedselbosvlaardingen.nl het volgende door:

– naam van de deelnemer(s)

– voorkeurstijd workshop 

– je telefoonnummer

Graag op 20 september ter plekke, contant en gepast afrekenen bij de infokraam van Voedselbos Vlaardingen. 


Workshop educatie in het voedselbos

Voedselbos Vlaardingen biedt ook een eigen lesprogramma voor scholen. Tijdens het oogstfeest organiseren we een speciale workshop waarin je kunt ervaren wat kinderen tijdens de lessen in het voedselbos ontdekken en leren. We geven je een inkijkje in het lesprogramma en een stuk beleving van de lessen zelf; hoe zijn de lessen opgebouwd, wat vinden wij belangrijk, wat is de ervaring tot nu toe. Ook horen wij graag wat jullie zelf doen op het gebied van natuureducatie.

Deze workshop is geschikt voor leerkrachten, BSO leidsters, VO docenten en natuurdocenten. 

Van 13.00-13.45 uur. Voor maximaal 6 deelnemers. Vooraf aanmelden kan via info@voedselbosvlaardingen.nl of op de dag zelf.

De workshop wordt verzorgd door Janneke van Ruijven en Mirjam Hooijmeijer, beiden actief in natuureducatie en -beleving en in het voedselbos educatieteam.

Bekijk ook het filmpje dat een impressie geeft van de lessen in het voedselbos.

Deze workshop is leuk te combineren met de kookworkshop, deze is te volgen van 12.00-12.45 of van 14.00-14.45 uur

zaterdag 29 augustus 2020

Vooraankondiging: 20 september, oogstfeest!

We doen alvast een vooraankondiging. Het voedselbos bestaat alweer ruim 5 jaar. En dat geeft reden voor een feestje! Geheel in stijl wordt dat een oogstfeest. En dat vindt plaats op 20 september. Tussen 11.00 en 16.00 uur.

We zijn met een aardige groep vrijwilligers voorbereidingen aan het treffen om er een heel gezellige dag van te maken. Onderdeel van die dag zal een kleine oogstmarkt zijn. We werken met een aantal partijen samen die we op deze markt verwelkomen. Hoeve Avondrust, Voedselbos Benthuizen en onze eigen imkers zijn in ieder geval van de partij. En we hebben natuurlijk ons eigen oogst die we te koop aanbieden. Nieuwsgierig? Kom vooral een kijkje nemen.

Verder zullen er die dag rondleidingen en workshops zijn. Allemaal nog in voorbereiding. Je moet denken aan een wildpluk-activiteiten, iets koken en activiteiten voor kinderen. 

We hebben daarbij ook oog voor de Coronamaatregelen. Zo zal de oogstmarkt net buiten het Voedselbos georganiseerd worden op het veldje aan de Van Boendaleweg. Daar is genoeg ruimte. En aan de activiteiten zullen steeds een beperkt aantal deelnemers tegelijk kunnen deelnemen, bijvoorbeeld.

Meer informatie volgt zodra we die hebben. Houd daarom onze berichtgeving in de gaten. Wil je niets missen? Abonneer je dan per email op onze website. Aan de rechterkant helemaal bovenaan kun je je e-mailadres achterlaten. Je ontvangt dan een link om je e-mailadres te bevestigen en in het vervolg mis je dan geen één bericht op onze website meer.

We wilden jullie in ieder geval de datum niet onthouden. Schrijf hem dus dikgedrukt in je agenda. We zien je graag op die zondag. 20 september dus. Tussen 11.00 en 16.00 uur.



dinsdag 18 augustus 2020

Permacultuur principes in Voedselbos Vlaardingen

Bezoekers die voor het eerst bij ons langskomen, verbazen zich soms over de wilde plantengroei die we toelaten. We wieden of maaien bij voorkeur niet. Dat is geen kwestie van luiheid, maar van weloverwogen keuzes. Ons voedselbos is gestoeld op principes uit de permacultuur. Bij permacultuur draait het om drie belangrijke gedachtes. 

  1. Je zorgt voor de aarde; 
  2. Je zorgt voor de mensen;
  3. Je neemt (een) eerlijk deel.
Als je deze principes ter harte neemt, zo is de gedachte, dan zal overvloed je ten deel vallen. Naast deze ethische principes die de ondergrond vormen, maken we in de permacultuur ook gebruik van ontwerpprincipes. Dat zijn een soort richtlijnen die richting geven aan het handelen tijdens het werken met je ontwerp. Als je er bedreven in wordt, kun je deze principes eigenlijk op alles toepassen. Van natuurlijke ecosystemen tot een kantoorbaan, en van huizenbouw tot je huwelijk. 
Van deze 12 ontwerpprincipes(*) geef ik hieronder voorbeelden hoe dat er in Voedselbos Vlaardingen uit ziet.

Principe 1: observeer en handel ernaar
Observatie is een belangrijk instrument binnen ons voedselbos. We vragen vrijwilligers altijd goed te kijken, en zich eigen gedachten te vormen over wat ze zien. Iedere vrijdag starten we met een observatieronde om te bepalen welke werkzaamheden die dag zullen worden uitgevoerd. Maar eigenlijk is dit een continu proces. Op basis van onze observaties nemen we de beslissingen.

Principe 2: vang energie en sla ze op
De meest voor de hand liggende energiebron zijn zonlicht, warmte en water. We hebben in het ontwerp van het voedselbos met de plaatsing van het water rekening gehouden met het weerkaatsende zonlicht bijvoorbeeld. Daardoor ontvangt een deel van het bos nog weer iets meer licht. Het water zelf is door de ligging nagenoeg altijd beschikbaar voor de plantengroei. Ook in relatief droge perioden. Daarnaast vangen we warmte doordat de beplanting slim is neergezet en er daardoor op sommige plekken een soort 'kamertjes' zijn ontstaan waar het nét iets warmer kan zijn. Ook onze kas is een voorbeeld van het vangen van warmte. Net als de regenton die het water opvangt dat op het schuurtje valt.

Principe 3: zorg voor opbrengst
Dit vatten we ruim op. Je kunt de oogst als opbrengst zien. Maar andere vormen van opbrengst zijn bijvoorbeeld de persoonlijke ontwikkeling van alle vrijwilligers, de geldelijke opbrengsten die we uit donaties of rondleidingen krijgen, maar ook het netwerk dat we bouwen, en de inspiratie die we doorgeven zodat andere voedselbosplekken ontstaan.
  
Principe 4: gebruik zelfregulering en accepteer terugkoppeling
We werken in het voedselbos per definitie niet met bestrijdingsmiddelen of externe meststoffen. Als we luizen hebben, wachten we op de lieveheersbeestjes. Dat is een vorm van zelfregulering. En soms is dat best spannend omdat het effect van de roofdierpopulaties soms pas erg laat zichtbaar wordt.

Principe 5: gebruik en waardeer hernieuwbare grondstoffen en diensten
We werken liever met de natuur mee. Een voorbeeld is dat onze bodem wordt belucht door het bodemleven (wormen, mieren, mollen om maar een paar voorbeelden te noemen), en niet doordat wij de bodem bewerken. Hierdoor ontstaat op termijn meer wortelruimte voor de gewassen. Daarnaast zorgt de bladval in de herfst bijvoorbeeld voor het toenemen van de organische stof in de bodem.

Principe 6: produceer geen afval, maak kringlopen
De wilgen, populieren en zwarte elzen schieten de grond uit, zonder dat ze zelf voedsel produceren. Dat neemt niet weg dat we ze niet kunnen gebruiken. Van de stammetjes kunnen prima paden worden gemaakt waar we in de winter blij mee zijn, omdat we dan niet door de modder hoeven te lopen.

Principe 7: ontwerp van (natuurlijke) patronen naar detail
Aan het begin hebben we de grote waterpartij gegraven en hebben toen met die grond de terpen opgeworpen waar de walnoten op kwamen te staan. Daarom heen is de rest van de aanplant neergezet. Eerst grotere bomen, en daarna struiken. En komend najaar komen we voor het eerst toe aan de kruidlaag.

Principe 8: verenig eerder dan te scheiden
Toen we onze meidoorns wilden om-enten naar grootvruchtige soorten, hebben we van deze gelegenheid gebruik gemaakt om er een workshop van te maken. Daarmee werd deze ene activiteit een mogelijkheid voor de vrijwilligers om te leren enten, konden we subsidie aanvragen voor workshop én kregen we gratis de beschikking over het ent-materiaal. Door zaken slim te combineren kun je van veel situaties win-win-win maken.

Principe 9: gebruik kleine en trage oplossingen
Áls we maaien - bijvoorbeeld langs de paden - dan doen we dat met de hand. We maken geen gebruik van machines. We hebben mankracht genoeg en het gebruik van ronkende machines stoort de interessante gesprekken.

Principe 10: gebruik en waardeer diversiteit
Een voedselbos is per definitie een polycultuur. De planten staan allemaal door elkaar heen, in verschillende lagen. Die diversiteit bouw je op door ervoor te zorgen dat iedere functie wordt gedragen door meerdere elementen, en dat ieder element meerdere functies vervult. Daardoor krijgt een systeem veel meer veerkracht. Als de oogst van de ene soort een beetje tegenvalt, valt die van een andere soort wellicht juist mee.
Een appelboom is bijvoorbeeld zo'n element. Die vervult de functie van producent van appels, maar ook van voedselbron voor bijen. De functie van voedselbron voor bijen wordt ook door andere elementen verzorgd. Andere appelbomen die net op een andere tijd bloeien, maar natuurlijk ook door andere bomen zoals de wilg of de linde. 

Principe 11: gebruik randen en waardeer het marginale
De meest productieve plek van een voedselbos is eigenlijk de voedselbosrand. Daar waar wel verschillende lagen zichtbaar zijn, maar waar (nog) niet de volle schaduw van een volwassen bos de overhand heeft. Op die randen staan hoogstamfruit, laagstamfruit en bessenstruiken slim opgesteld.

Principe 12: antwoord gepast op veranderingen en maak er op een creatieve manier gebruik van
Dit principe zegt eigenlijk dat verandering die enige constante is. Ons voedselbos begon als een soort grasland met flink wat aangeplante eetbare bomen en struiken. Maar het bos zelf 'doet' ook het één en ander. Het is onze taak om daar goed naar te kijken, en slim te reageren op die veranderingen. En dat brengt ons weer bij principe 1. 


*Er bestaat wat variatie in het aantal van deze principes binnen de permacultuurbeweging, maar dat kan op zichzelf geen kwaad. Diversiteit zien we in het algemeen niet als bedreiging, maar als kans. Je hoeft het niet overal over eens te zijn. Voor deze tekst maakten we gebruik van https://permacultuurnetwerk.eu/12-ontwerpprincipes


dinsdag 7 juli 2020

Een cyclisch proces


Ergens rond maart 2020 is Voedselbos Vlaardingen het toneel geweest voor een bijzondere videoproductie op miniatuurschaal. Hieronder vertelt de maker daar meer over.

   

"Ik ben Chiel Lubbers en ben student aan de KABK (Royal Academy of Art) in Den Haag. Tijdens een van mijn projecten wilde ik veldonderzoek gaan doen in een voedselbos en via het internet kwam ik bij het voedselbos Vlaardingen. Ik was erg nieuwsgierig naar het synergetische systeem waarin verschillende soorten organismen profiteren van elkaars individuele energie. Wanneer organisch materieel vervalt dan breken micro-organismen en bacteriën dit af tot een rijke grond voor de opbouw van nieuw leven. Met de film A cyclic process (een cyclisch proces) wil ik de mens dichter bij de cycli van de natuur brengen zodat er verwondering kan ontstaan. Als we weten hoe deze natuurlijke processen werken en weten wat de natuur te bieden heeft kunnen we er een betere relatie en samenwerking mee opbouwen. 
Ik wil Jeroen en zijn team bedanken voor hun enthousiasme en behulpzaamheid in het antwoorden van vragen tijdens onze gesprekken. De vele samples die we hebben mogen meenemen uit het voedselbos hebben gezorgd voor een bijzonder onderzoek van het rijke landschap." 

 Eerder hebben we deze video al gedeeld via ons instagram-account.